نكته ۱: واژه ها از نظر ساخت به دو دسته تقسيم مي شوند 1- ساده 2- غير ساده واژه ي ساده آن است كه فقط يك تكواژ دارد و واژه غير ساده بيش از يك تكواژ دارد .
پرسش 1 : كدام واژه ساده نيست ؟
1) اسفنديار
2) گنجشك
3) دستگاه
4) كارگاه
پرسش 2 : كدام واژه ” مركب “ است ؟
1) دانشجو
2) كارشناسي
3) خداشناس
4) حقوق بگير
نكته ۲: واژه هاي غير ساده در زبان فارسي به سه دسته تقسيم مي شوند . 1- مشتق  2- مركب  3-مشتق –مركب
پرسش 1 : كدام گزينه مشتق نيست ؟
1) پرورش
2) كوشش
3) خنده
4) دوچرخه
پرسش 2 : كدام گزينه با بقيه متفاوت است ؟
1) خنده
2) گريه
3) لبه
4) شناسه
نكته ۳: در كلمات مشتق كه از بن مضارع + ه ساخته مي شوند بايد به معني آن ها دقت داشت .
پرسش 1 : كدام گزينه با بقيه متفاوت است ؟
1) گزاره
2) رسانه
3) گيره
4) ماله
پرسش 2 : نسبت كدام گزينه مانند ” خند و خنده “ است ؟
1) دست و دسته
2) كوب و كوبه
3) مال و ماله
4) موي و مويه
نكته ۴: ( بن ماضي + ار ) هم اسم مشتق و صفت مشتق ( صفت فاعلي و مفعولي ) مي سازد .
پرسش 1 : كدام گزينه با بقيه متفاوت است ؟
1) كشتار
2) رفتار
3) خريدار
4) گفتار
پرسش 2 : كدام گزينه با بقيه متفاوت است ؟
1) نمودار
2) پذيرفتار
3) خواستار
4) مردار
نكته ۵ : ( بن مضارع + الف ) هم اسم مشتق و هم صفت مشتق مي سازد .
پرسش 1 : كدام گزينه با بقيه متفاوت است ؟
1) چَرا
2) دانا
3) توانا
4) بينا
پرسش 2 : كدام گزينه با بقيه متفاوت است ؟
1) شنوا
2) گويا
3) بويا
4) يارا
نكته ۶: پسوند ” ي “ هم در اسم و هم در صفت به كار مي رود .
پرسش 1 : كدام گزينه با بقيه متفاوت است ؟
1) سياهي
2) نيكي
3) درويشي
4) خوبي
پرسش 2 : كدام گزينه با بقيه متفاوت است ؟
1) تهراني
2) چوبي
3) ديني
4) مردي
نكته 7 : پسوند ” گر“ هم در اسم و هم در بن فعل ( ماضي و مضارع ) به كار مي رود .
پرسش 1 : كدام گزينه با بقيه متفاوت است ؟
1) آهنگر
2) مسگر
3) زرگر
4) توانگر
پرسش 2 : كدام گزينه با بقيه متفاوت است ؟
1) رفتگر
2) كشتگر
3) ريختگر
4) رفوگر
نكته 8 : پسوند ” گري “ هم بر سر اسم و هم بر سر صفت مي آيد .
پرسش 1 : كدام گزينه با بقيه متفاوت است ؟
1) موذي گري
2) وحشي گري
3) ياغي گري
4) سفالگري
پرسش 2 : در كدام گزينه تنها پسوند مورد نظر است و به تنهايي استعمال مي شود ؟
1) لاابالي گري
2) ياغي گري
3) كوزه گري
4) وحشي گري
نكته 9 : پسوند ” يّت “ فقط به كلماتي مي پيوندد كه تكواژ پايه ي آن ها عربي است .
پرسش 1 : كاربرد كدام گزينه درست است ؟
1) منيّت
2) خوبيّت 3) رهبريّت
4) انسانيّت
پرسش 2 : كاربرد كدام واژه درست نيست ؟
1) ارجحيّت
2) آدميّت
3) محبوبيّت
4) دوئيّت
نكته 10 : پسوند ” ه “ گاهي به اسم ، گاهي به صفت و گاهي به بن فعل مي پيوندد .
پرسش 1 : كدام گزينه با بقيه متفاوت است ؟
1) خورده
2) برده
3) نوشته
4) آمده
پرسش 2 : كدام گزينه از تركيب ” صفت + ه “ ساخته شده است ؟
1) دهه
2) زبانه
3) سفيده
4) هزاره
نكته 11 : پسوند ” گار “ هم به بن ماضي و هم به بن مضارع مي پيوندد .
پرسش 1 : كدام گزينه از بن ماضي + گار ساخته نشده است ؟
1) آموزگار
2) پروردگار
3) خواستگار
4) آفريدگار
پرسش 2 : همه ي گزينه ها از بن مضارع + گار ساخته شده است به جز گزينه ي ......
1) آمرزگار
2) سازگار
3) كردگار
4) آموزگار
نكته 12 : ” ستان “ گاهي پسوند است و واژه ي مشتق را مي سازد و گاهي بن فعل ( بن مضارع ) است .
پرسش 1 : كدام گزينه با بقيه متفاوت است ؟
1) گلستان
2) دادستان
3) بوستان
4) لرستان
پرسش 2 : كدام گزينه با بقيه متفاوت است ؟
1) سروستان
2) هنرستان
3) دبيرستان
4) زمستان
نكته 13 : معاني پسوند ” ان “ عبارتند از زمان – مكان – نسبت – فاعلي – جمع
پرسش 1 : پسوند ” ان “ در كدام گزينه مفهوم زمان را نمي رساند .
1) پاييزان
2) بهاران
3) بامدادان
4) گرگان
پرسش 2 : نوع پسوند در همه ي گزينه ها يكسان است به جز گزينه ي ......
1) قبادان
2) بابكان
3) جانان
4) مردان
نكته 14 : ” گاه “ هم به عنوان پسوند زمان و هم پسوند مكان استفاده مي شود .
پرسش 1 : در كدام گزينه پسوند ” گاه “ بيان كننده معني زمان است ؟
1) سحرگاه
2) خوابگاه
3) دانشگاه
4) پالايشگاه
پرسش 2 : نوع پسوند ” گاه “ در كدام گزينه متفاوت است ؟
1) قرارگاه
2) آرامگاه
3) صبحگاه
4) آزمايشگاه
نكته 15 : پسوند ” ك “ به معاني : 1- پسوند تصغير 2- پسوند تحقير  3- پسوند شباهت  4 – پسوند همراهي  5 – پسوند زيبايي و ظرافت  6- پسوند تحبيب كاربرد دارد
پرسش 1 :  پسوند ” ك “ در كدام گزينه متفاوت است ؟
1) پشمك
2) عروسك
3) لواشك
4) سنگك
پرسش 2 :  كدام گزينه با بقيه متفاوت است ؟
1) طفلك
2) حيوانك
3) مردك
4) يتيمك
نكته 16 :  ” آگين “ و ” گين “ معني همراهي را مي رسانند و صفت مشتق مي سازند .
پرسش 1 :  ساختمان كدام واژه با بقيه متفاوت است ؟
1) خشمگين
2) سهمگين
3) سنگين
4) غمگين
پرسش 2 :  در كدام گزينه پسوند ” آگين “ نيامده است ؟
1) خشم آگين
2) زهرآگين
3) عطر آگين
4) شرمگين
نكته 17 :  ”مند – اومند “ پسوند همراهي هستند و واژه ي مشتق را مي سازند .
پرسش 1 :  تعداد تكواژ ها در كدام گزينه متفاوت است ؟
1) ارزشمند
2) ثروتمند
3) ارجمند
4) بهره مند
پرسش 2 :  نوع پسوند در كدام گزينه با بقيه متفاوت است ؟
1) تنومند
2) هنرمند
3) علاقه مند
4) ثروتمند
نكته 18 : ” ور “ و ” اور “ بيان كننده ي معني همراهي هستند .
پرسش 1 : در همه ي گزينه ها پسوند ” ور “ واژه ي مشتق ساخته است به جز گزينه ي شماره ي ....
1) هنرور
2) سخنور
3) مزدور
4) نامور
پرسش 2 : كدام گزينه با بقيه متفاوت است ؟
1) بارور
2) رنجور
3) پيشه ور
4) پيله ور
نكته 19 : ” ي “ ، ” ان “ ، ”انه “ ، ” اني “ ، ”چي“ ، گان – گانه – ه – ين و ينه گاهي معني نسبت را مي رسانند .
پرسش 1 : كدام گزينه از نظر ساخت با بقيه متفاوت است ؟
1) عرفاني
2) نوراني
3) روحاني
4) جسماني
پرسش 2 : ساختمان كدام واژه با ساير واژه ها تفاوت دارد ؟
1) حيواني
2) شاهاني
3) باراني
4) عرفاني
نكته 20 : ” دان “ گاهي پسوند و گاهي بن فعل ( بن مضارع ) مي باشد .
پرسش 1 : كدام واژه مشتق نيست ؟
1) نمكدان
2) گلدان
3) كاردان
4) سرمه دان
پرسش 2 : كدام گزينه با بقيه متفاوت است ؟
1) سخن دان
2) قلمدان
3) چينه دان
4) شمعدان
نكته 21 : پيشوند ” نا “ از وندها يي است كه صفت مشتق را مي سازد .
پرسش 1 : كدام گزينه با بقيه متفاوت است ؟
1) نامرد
2) ناشكر
3) نا اميد
4) نادرست
پرسش 2 : كدام گزينه از تركيب ” نا+ بن فعل “ ساخته نشده است ؟
1) نافرمان
2) ناتوان
3) نادان
4) نارس
نكته 22 : كلمات مركب كلماتي هستند كه از دو يا چند تكواژ آزاد يا مستقل ساخته شده اند .
پرسش 1 : كدام واژه ي مركب با بقيه متفاوت است ؟
1) مهمان سرا
2) لاك پشت
3) رهاورد
4) كتابخانه
پرسش 2 : ساختمان كدام واژه ي مركب از ” اسم + بن مضارع “ نيست ؟
1) گِل گير
2) خط كش
3) دست برد
4) مدادتراش
نكته 23 : واژه هايي كه ويژگي هاي كلمات مشتق و مركب را با هم داشته باشند ” مشتق – مركب “ هستند .
پرسش 1 : ساختمان كدام واژه با بقيه متفاوت است ؟
1) جست و جو
2) زدوخورد
3) پخت و پز
4) رُفت و روب
پرسش 2 : كدام واژه ي ” مشتق – مركب “ از تركيب ” بن مضارع + وند + بن ماضي “ ساخته شده است ؟
1) بند و بست
2) خريد وفروش
3) گفت وگو
4) شست وشو
نكته 24 : واژه هاي مشتق – مركب گاهي از ” وند + صفت مركب “ و گاهي از ” صفت مركب + وند “ ساخته مي شوند .
پرسش 1 : ساختمان كدام واژه از ” وند + صفت مركب “ ساخته شده است ؟
1) ناجوان مرد
2) كارآموزي
3) خود خواهي
4) كارشناسي
پرسش 2 : ساختمان كدام واژه از ” وند + صفت مركب “ نيست ؟
1) ناخود آگاه
2) ناخوشايند
3) ناجوانمرد
4) اشتي كنان
نكته 25 : واژه هاي ” مشتق – مركب “ گاهي از تركيب ” اسم + بن فعل + وند “ ساخته مي شوند .
پرسش 1 : كدام گزينه از تركيب ” اسم + بن فعل + وند “ ساخته نشده است ؟
1) اسم نويسي
2) دست بوسي
3) سربازگيري
4) دانشجويي
پرسش 2 : كدام گزينه از تركيب ” اسم + بن فعل + وند “ ساخته نشده است ؟
1) حنابندان
2) عروس كشان
3) عقد كنان
4) دانش پژوه
نكته 26 : واژه هاي ” مشتق – مركب “ گاهي از تركيب ” صفت + اسم + وند “ و گاهي از تركيب ” اسم مشتق + اسم “ ساخته مي شوند.
پرسش 1 : كدام واژه ي مشتق – مركب از تركيب ” اسم مشتق + اسم “ ساخته شده است ؟
1) دانشسرا
2) دانش پژوه
3) دانش آموز
4) ورزشگاه
پرسش 2 : كدام واژه ي ” مشتق – مركب “ از تركيب صفت + اسم + وند ساخته نشده است ؟
1) هزار توماني
2) دو بيتي
3) دانش آموزي
4) هيچ كاره
نكته 27 : واژه هاي ” مشتق – مركب “ گاهي از تركيب ” اسم + وند + بن فعل “ و گاهي از تركيب ” اسم + وند + اسم “ ساخته مي شوند.
پرسش 1 : ساختمان كدام واژه از تركيب ” اسم + وند + بن فعل “ نيست ؟
1) خدانشناس
2) زبان نفهم
3) حقوق بگير
4) قلم به دست
پرسش 2 : ساختمان كدام واژه ي ” مشتق – مركب “ از تركيب ” اسم + وند + اسم “ ساخته نشده است
1) دوشادوش
2) سه پايه
3) تخت خواب
4) دست به دست
نكته 28 : در شناخت ” اسم مشتق – مركب “ و ” صفت مشتق – مركب “ بايد دقت داشته باشيم .
پرسش 1 : در كدام گزينه صفت مشتق – مركب نيامده است ؟
1) ايراني نژاد
2) دادوبيداد
3) حمايت كننده
4) هيچ كاره
پرسش 2 : كدام گزينه اسم ” مشتق – مركب “ نيست ؟
1) ده ساله
2) گفت و گوي
3) تكاپو
4) كشت وكشتار
نكته 29 : در واژه هاي غير ساده ( مشتق ، مركب و مشتق – مركب ) هيچ تكواژي نمي تواند در ميان اجزاي تشكيل دهنده ي واژه قرار گيرد .
پرسش 1 : كدام گزينه بيش از يك واژه است ؟
1) خوش نويس
2) كتابخانه
3) دوپهلو
4) گل ِبنفشه
پرسش 2 : اگر بتوان در ميان دو تكواژ ، تگواژ ديگري قرار داد ، اين امر نشان ميدهد كه .....
1) تكواژ ها از هم جدا هستند
2) آن ها را بايد يك تكواژ دانست
3) تكواژ ها به هم وابسته هستند
4) بايد آن ها را با هم تلفظ كرد
نكته 30 : در ساختمان واژ ه هاي مركب بايد به اجزاي تشكيل دهنده ( نوع تكواژ ) بسيار دقت داشته باشيم .
پرسش 1 : ساختمان تشكيل دهنده ي كدام اسم مركب با بقيه متفاوت است ؟
1) خون بها
2) گردن بند
3) هنر پيشه
4) هواپيما
پرسش 2 : اجزاي تشكيل كدام اسم مركب با بقيه تفاوت دارد ؟
1) خود آموز
2) خود نويس
3) خود تراش
4) دوربين
نكته 31 : جمله يك يا چند كلمه است كه منظور و مقصود گوينده يا نويسنده را براي شنونده يا خواننده بيان مي كند .
پرسش 1 : اگر بخواهيم از كلمات ” شخصيّت ، رفتار ، هركس ، اوست و بيانگر “ جمله اي درست كنيم كدام كلمه براي شروع آن جمله مناسب تر است ؟
1) شخصيّت
2) رفتار
3) بيانگر
4) هركس
پرسش 2 : اگر از كلمات ” باش، تا ، كوشا ، شوي، پيروز“ جمله ي كاملي بسازيم كه از نظر دستوري صحيح باشد ، نخستين كلمه ي آن عبارت كدام است ؟
1) باش
2) كوشا
3) پيروز
4) شوي
نكته 32 : گاهي عواطف و احساسات خود را به وسيله ي كلمه هايي خاص بيان مي كنيم كه آن ها را در اصطلاح دستوري ” صوت يا شبه جمله “ مي ناميم مثل : دريغ ، آفرين ، آه و....
پرسش 1 : در بيت : ” قضا گفت گير و قدر گفت ده
فلك گفت احسنت و مه گفت زه “
چند شبه جمله آمده است ؟
1) 4
2) 3
3) 2
4) 1
پرسش 2 : بيت ” اي دريغا ! اي دريغا ! اي دريغ!  كانچنان ماهي نهان شد زير ميغ “   چند جمله و جند شبه جمله دارد ؟
1) 3- 3
2) 4-3
3) 4-2
4) 3 – 2
نكته 33 : گاهي با استفاده از حروفهاي نشانه ، در اول يا آخر نام و عنوان كسي يا چيزي ، منظور خود را بيان مي كنيم كه اصطلاحا آن را” منادا “ مي گويند مثل سعديا ، ايا ملك ايران و.....
پرسش 1 : در بيت : ”گويند روي سرخ تو سعدي كه زرد كرد
اكسير عشق برمسم افتاد و زر شدم“
منادا كدام واژه است ؟
1) روي
2) سرخ
3) سعدي
4) ند در گويند
پرسش 2 : در مصراع ” دعاي ما نثارتان ، دلاوران عصر ما “ منادا كدام است ؟
1) دعا
2) عصر
3) دلاوران
4) ما
نكته 34 : روش شمارش تعداد جمله هاي موجود در يك عبارت نثر يا شعر :
1- فعل هاي موجود و ذكر شده را مي شماريم
2- فعل هاي محذوف را نيز به آنها اضافه مي كنيم
3- هر حرف ندا و منادا را بر روي هم يك جمله در نظر مي گيريم
4- هر صوت را هم يك جمله به حساب مي آوريم
پرسش 1 : بيت :” هركسي را نتوان گفت كه صاحب نظر است
عشق بازي دگر و نفس پرستي دگر است “
داراي چند جمله است ؟
1) يك
2) دو
3) سه
4) چهار
پرسش 2 : عبارت ” تلميذ بي ارادت عاشق بي زر است و رونده ي بي معرفت مرغ بي پر و عالم بي عمل درخت بي بر و زاهد بي علم خانه ي بي در “ چند جمله دارد ؟
1) هشت
2) شش
3) چهار
4) دو
نكته 35 : هر جمله از دو قسمت تشكيل شده است :
1- نهاد ( =صاحب خبر )
2- گزاره ( = خبر )
پرسش 1 : در مصراع ” شماريت با من ببايد گرفت “ نهاد كدام است ؟
1) ت در شماريت
2) من
3) گفت
4) شمار گرفت
پرسش 2 : در مصراع ” برآتش يكي را ببايد گذشت “ نهاد كدام است ؟
1) آتش
2) تو
3) گذشت
4) ببايد گذشت
نكته 36 : نهاد ( صاحب خبر ) بر دو گونه است :
1- نهاد جدا ( = اختياري )
2- نهاد پيوسته ( = اجباري )
پرسش 1 : تعريف داده شده ، كدام پاسخ است ؟ ” گروه اسمي است كه معمولا در ابتداي جمله مي آيد و مي توان آن را حذف كرد “
1) نهاد اجباري
2) نهاد اختياري
3) نهاد واقعي
4) نهاد ساده
پرسش 2 : فقط گزينه ي .....نهاد اختياري ندارد .
1) سخت كوشان از هيچ مشكلي نمي هراسند
2) من درس هايم را با دقت مي خوانم
3) راز موجودات جهان را از كه بپرسم ؟
4) هم كلاسي هاي ما ، دوستان فرداي ما هستند
نكته 37 : نهاد اجباري يا واقعي همان شناسه است كه شخص و شمار را تعيين مي كند و قابل حذف نيست .
پرسش 1 : در سوم شخص مفرد فعل هاي Æماضي به جز ماضي .....شناسه ي ( َ د ) محذوف است . 
1) ماضي التزامي
2) ماضي نقلي
3) ماضي بعيد
4) ماضي مستمر
پرسش 2 : در كدام مورد از موارد زير نهاد اختياري و نهاد اجباري بايد با هم مطابقت داشته باشند ؟
1) براي احترام
2) براي برخي از اسم هاي مبهم
3) براي نهاد غير جاندار
4) براي نهاد مفرد
نكته 38 : جمله ها از نظر ساختمان دو نوع است :
1- جمله ي ساده : جمله اي كه يك فعل دارد
2- جمله ي مركب : دو يا چند جمله ي ساده كه مفهومي كامل را برسانند .
پرسش 1 : هريك از گزينه هاي زير به جز گزينه ي .....يك جمله ي ساده ناقص است .
1) تو را آتش عشق اگر پر بسوخت
2) هرآن كو مردمان را خوار دارد
3) سخن كاو از سر انديشه نايد
4) بهين كاري است نام وننگ جستن
پرسش 2 : كدام بيت ، يك جمله ي مركب است ؟
1) آن پر از لاله هاي رنگارنگ
وين پر از ميوه هاي گوناگون
2) باد درسايه درختانش
گسترانيده فرش بوقلمون
3) گل را اثر روي تو گلپوش كند
جان را سخن خوب تو مدهوش كند
4) آتش كه شراب وصل تو نوش كند
از لطف تو سوختن فراموش كند
نكته 39 : جمله ساده بر دو نوع است :
1- جمله ي ساده ي مستقل ( كامل ) كه داراي مفهومي كامل و تمام باشد
2- جمله ساده ي ناقص : مفهومي را بطور كامل بيان نكند و نياز به جمله ي ديگري داشته باشد.
پرسش 1 : كدام بيت فقط يك جمله ي ساده مستقل است ؟
1) خود نه زبان در دهان عارف مدهوش
حمد وثنا مي كند كه موي بر اعضا
2) حاجت موري به علم غيب بداند
در بن چاهي به زير صخره صمّا
3) سعدي از آنجا كه فهم اوست سخن گفت
ور نه كمال تو وهم كي رسد آنجا ؟
4) قسمت خود مي خورند منعم و درويش
روزي خود مي برند پشه و عنقا
پرسش 2 : كدام مصراع يك جمله ي ساده ي كامل است ؟
1) برآن كس كه صاحب بصر است
2) هيچ كاري گرچه صائب ! بي تامل خوب نيست
3) هر نسيمي كه به من بوي خراسان آرد
4) نه بزرگي به مادر و پدر است
نكته 40 : جمله مركب معمولا از يك جمله ي” هسته (پايه )“ و يك يا چند جمله ي ” وابسته ( پيرو ) “ تشكيل مي شود .
پرسش 1 : در ساختمان جمله هاي مركب كدام پيوند وابسته ساز كاربرد بيش تري دارد و گاه وجود آن اختياري است ؟
1) كه
2) تا
3) چون كه
4) اگر
پرسش 2 : جمله ي وابسته ( پيرو ) در كدام گزينه داراي فعل اسنادي است ؟
1) نه اين ريسمان مي برد با منش
كه احسان كمندي است در گردنش
2) برآمد ز سوداي من سرخ روي
كزين جنس بيهوده ديگر مگوي
3) چونكه تا اقصاي هندستان رسيد
در بيابان طوطي چندي بديد
4) سينه خواهم شرحه شرحه از فراق
تا بگويم شرح درد اشتياق
نكته 41 : جمله هاي ساده به سه دسته تقسيم مي شوند :
1- جمله ي دو جزئي
2- جمله ي سه جزئي
3- جمله ي چهار جزئي
پرسش 1 : اگر تنها اجزاي اصلي جمله را در نظر بگيريم جمله ي ساده حداقل ....جزء و حداكثر .....جزء دارد
1) دو-سه
2) يك – دو
3) دو – چهار
4) يك – چهار
پرسش 2 : تعداد اجزاي جمله را كدام ركن تعيين مي كند ؟
1) نهاد
2) فعل
3) شناسه
4) مفعول
نكته 42 : جمله ي دو جزئي :( نهاد + فعل ناگذر ) در اين جملـه ها جايـگاه نهــاد از آنِ ” گروه اسمـي “ و جايـگاه گـزاره از آن ِ ” گروه فعلي “ ناگذر است .
پرسش 1 :
در كدام گزينه يك جمله ي دو جزئي با فعل ” ناگذر “ مشاهده مي شود ؟
1) مشركان بت ها را مي پرستيدند
2) رضا كتاب جغرافي خوانده است
3) آن ها مرا مي شناسند
4) دوستان ما خواهند آمد
پرسش 2 : بيت :” همانگه يكايك ز درگاه شاه
برآمد خروشيدن دادخواه “ جمله ي چند جزئي است ؟
1)سه جزئي گذرا به مفعول
2) سه جزئي گذرا به متمم
3) دو جزئي
4) چهار جزئي گذرا به مفعول و متمم
نكته 43 : فعل هاي ناگذرا ( = لازم ) قطعا جمله ي دو جزئي را مي سازند .
پرسش 1 : فعل كدام يك از مصدرها ، جمله ي دو جزئي مي سازد ؟
1) كاشتن
2) وزيدن
3) دوختن
4) چشيدن
پرسش 2 : در عبارت : ” دور او چرخي زد . چانه ي تم را گرفت . دهانش را باز كرد . دندان هايش را نگاه كرد . آرنجش را تا كرد و باز كرد تا عضلاتش را ببيند . چنـد فعـل ناگذرا ( لازم ) و چند فعـل گذرا ( متعدي) وجود دارد ؟
1) 2- 5
2) 1 – 6
3) 3 –3
4) 2 – 4
نكته 44 : براي شناخت فعل ناگذر به دلخواه نهادي را اختيار كنيد اگر مفهوم فعل با نهاد كامل بود و شنونده سوالي در ذهنش مطرح نشد آن فعل ناگذر( لازم ) است .
پرسش 1 : كدام يك از افعال زير ناگذر است ؟
1) لرزيد
2) افكند
3) انداخت
4) بخشيد
پرسش 2 : در كدام مصراع همه فعل ها ناگذر است ؟
1) گفت : بر من تيغ افراشتي
2) از چه افكندي مرا بگذاشتي
3) شنيدم در عدم پروانه مي گفت
4) اوفتاد و مرد و بگسستش نفس
نكته 45 : جمله هاي سه جزئي : فعل اين جمله ها گذرا است و به همين دليل در بخش گزاره آن ها علاوه بر فعل يك جزء لازم ديگز نيز مي آيد .
پرسش 1 : جمله هاي سه جزئي با توجه به فعل چند نوع اند ؟
1) دو نوع
2) سه نوع
3) يك نوع
4) چها رنوع
پرسش 2 : كدام جمله ، سه جزئي نيست ؟
1) جامعه ي با فرهنگ ، سعادتمند مي شود
2) هيچ چيز بالاتر از حقيقت نيست
3) غزل مولانا لطيف و پرشور است
4) مادر كودك را آرام گردانيد
نكته 46 : جمله هاي سه جزئي با مفعول : نهاد + مفعول + فعل گذرا به مفعول
پرسش 1 : در همه ي گزينه ها به جز گزينه ي .....جمله ي سه جزئي با مفعول آمده است
1) سخت كوشان پاداش هاي نيك مي گيرند
2) زبان فارسي را دوست داريم
3) مردان خدا پرده پندار دريدند
4) شيخ ابو سعيد در نيشابور به محله اي فرو مي شد
پرسش 2 : كدام گزينه يك جمله ي سه جزئي با مفعول است ؟
1) باران هوا را سرد گردانيد
2) ايران به دانشمندان خود مي نازد
3) مادر كودك را غذا داد
4) پرچم علم ودانش را برافرازيم
نكته 47 : مفعول : گروه اسمي است كه پس از آن نشانه ي ” را“ باشد يا بتوانيم اين نشانه را پس از آن بياوريم و ساده ترين راه يافتن مفعول مطرح كردن سوال زير است : که را             چه را
 
برگرفته از وبلاگhttp://golpark.blogfa.com